Raporda, Kılıçdaroğlunun grup başkanvekiliyken gündeme getirdiği ancak daha sonra geri adım attığı genel af isteği de bulunuyor.

RAPORDAN

— "İnsan hakkı ihlalleri, terör ve şiddet olayları, ekonomik gerilik, yoksulluk, yoğun işsizlik ve güvensizliğin sorunların temelini oluşturmaktadır.

— İnsan hayatını temel alan bir güven ortamı yaratılması için atılması gereken adım, dağlardaki PKK mensuplarının toplumsal, kamusal hayata katılabilmelerini sağlayacak yasal düzenlemelerin yapılmasıdır.

— Şiddet ortamının tümüyle sona ermesi ve bölgede askerlik yapan gençlerin hayatlarını kaybetmelerinin önünün alınması için de bu siyasi irade gereklidir.

— Son yıllarda demokrasi ve insan hakları temelli bireysel hak ve özgürlüklere dayalı atılan adımlar, Kürtlerin ve toplumun bazı taleplerini bir dereceye kadar karşılasalar da, Kürt sorununu çözmek için yeterli değildir.

— Sorunun çözümü yönünde atılacak her türlü adımın öncelikle demokratik süreçlere dayanması ve buna uygun politikalar geliştirilmesi gereklidir.

— Kürt sorununda çözümün siyasi, ekonomik, sosyal, kültürel ve diğer alanlarda eş zamanlı adımlar atılmasıyla mümkün ve anlamlı olacağı unutulmamalıdır.

— Türkiye Cumhuriyeti devleti, yaklaşık çeyrek asırdır PKKya karşı silahlı mücadele vermektedir. Bu süreçte on binlerce Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı hayatını kaybetmiş, ağır insan hakları ihlalleri işlenmiş, yaklaşık bir milyon sivil yerinden edilmiş, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin doğal dokusu ile sosyal, ekonomik ve sosyolojik yapısı altüst olmuştur.

— Devletin PKKya karşı çeyrek asırdır vermekte olduğu mücadele, Kürt sorununun halen sürdürülen yöntemlerle çözümünün mümkün olmayacağını göstermektedir.

— PKK varlığını korumakta, örgüte katılım devam etmektedir. Şu da açıktır ki, bugün gelinen noktada, Kürtlerin haklarını temin açısından silahlı mücadelenin sonuç almamış olduğu ve alamayacağı da açıktır.

— Silahlı mücadele devam ettikçe, sorunun bütün boyutları ile sağlıklı bir biçimde tartışılmasının ve çözüm yolunda atılacak adımların başarıya ulaşmasının mümkün olmayacaktır.

— Benzer sorunlarla karşılaşmış ülkeler örnek alınarak, hukuka ve insan haklarına uygun yöntemlere başvurularak çözüm aranması gereklidir.

— Devlet kendi üzerine düşen demokratik uygulamaları hayata geçirirken, kanın durması ve iç barışın sağlanması için Kürt toplumunu temsilen yer alacak muhataplar bulunmalı, bölgede faaliyet gösteren tüm STKlar siyasal ve sosyal aktörler bu sürece dahil edilmelidir.

— Özellikle BDP bu konuda muhataplığa zorlanıp Meclis çatısı altında kalıcı ve barışçıl çözümler formüle edilip yasal güvence altına alınmalıdır.

— Dağda bulunan PKK mensuplarının içinde bulundukları durum da etraflıca değerlendirilip sosyal ve siyasal hayata en kısa sürede katılımlarını sağlayacak hukuki düzenlemeler formüle edilerek PKKnın silahlarını bırakmasını teşvik edecek bir yasal düzenleme yapılmalıdır.

— Böylesi bir yasa hazırlanırken geçmişteki hatalar tekrar edilmemeli, PKKnın silahlarını bırakmaları, (pişmanlık koşulu) gibi onur kırıcı kavramlara bağlanmamalıdır.

— Silahlarını bırakanların yanı sıra halen cezaevinde bulunan PKK terör örgütü üyesi mahkum ve tutukluların da toplumda yer edinebilmeleri için rehabilitasyon çalışmaları yapılması, bu kişilerin istihdamlarının sağlanması gereklidir.

— Geçmişe dönük SGK borçlandırılmaları yapılarak emeklilik haklarından faydalandırılmalıdırlar. Beyaz bir sayfa açma adına, halen dağda silahlı faaliyet gösteren örgüt elemanlarını, tutukluları ve hüküm giymiş bütün PKKlıları kapsayan bir sicil affı çıkarılmalıdır.

— Devlet olabilmenin temel koşulları, din, dil ve etnik köken ayrımı yapmadan tüm yurttaşların ihtiyaçlarının ve ülkenin güvenliğinin sağlanmasıdır.

— Sorunların silah veya şiddet kullanarak çözümü meşru değildir, kabul edilemez. Ülkenin bölünmez bütünlüğü tartışma konusu yapılamaz.

— Akmakta olan insanlarımızın kanıdır, kardeş kanıdır, bu kanama dinmelidir. Sorunlar hoşgörü ve iç barış zemininde, Kürt sorunundan kaynaklanan tüm olguları da kapsayan, bir genel affı da içerecek şekilde çözümlenmelidir.

— PKKnın silah bırakması için sivil toplum temsilcilerinin ve siyasi partilerin aracılığına başvurulması gerekmektedir."

Raporda, göç, eğitim, köye dönüşler ve Anayasal düzenlemelerle ilgili çeşitli konulara da değinildi.